Doldersum warmtepompen
WKO-installatie: warmte koude opslag voor maximale efficiëntie
Een WKO-installatie is het meest efficiënte klimaatsysteem dat er voor grote gebouwen bestaat. Het principe is even simpel als briljant: de warmte die u in de zomer uit het gebouw haalt om te koelen, slaat u op in de bodem en gebruikt u in de winter om te verwarmen. En andersom. Voor grote kantoren, ziekenhuizen, hotels en scholen levert warmte koude opslag besparingen op die kunnen oplopen tot 70% ten opzichte van traditionele systemen. Op deze pagina leest u precies hoe het werkt en wanneer het rendabel is.
Wat is een WKO-installatie?
Een water/water warmtepomp gebruikt grondwater als warmtebron. Via een bron wordt grondwater opgepompt, waarna de warmtepomp er warmte aan onttrekt. Het afgekoelde water wordt vervolgens via een tweede bron teruggebracht in de bodem. Dit heet een open bronsysteem, omdat het grondwater daadwerkelijk wordt verplaatst.
De naam verklaart zichzelf: water aan de bronzijde, water aan de afgiftezijde. Het systeem levert warmte aan uw cv-installatie, vloerverwarming of luchtbehandelingsysteem.
Hoe werkt warmte koude opslag door het jaar heen?
Zomer (koelen). Water van circa 8 graden komt uit de koude bron en koelt het gebouw. Meestal gebeurt dit passief, dus zonder dat de compressor draait. Het water komt er op 16 graden weer uit en gaat de warme bron in.
Winter (verwarmen). Water van circa 16 graden komt uit de warme bron. De warmtepomp waardeert die warmte op naar de gewenste aanvoertemperatuur. Het afgekoelde water van 8 graden gaat terug de koude bron in.
Balans. Voor een goede werking én volgens de vergunningsvoorwaarden moet het systeem in balans zijn: net zoveel warmte opslaan als u onttrekt. Daarom is een WKO vooral geschikt voor gebouwen met zowel een warmte- als koudevraag.
Waarom is een WKO zo efficiënt?
Drie factoren maken warmte koude opslag uitzonderlijk zuinig:
- Passief koelen. In de zomer draait de compressor niet of nauwelijks. Alleen de pomp verbruikt stroom, wat een fractie is van wat airconditioning kost.
- Warme bron in de winter. De warmtepomp start met water van 16 graden in plaats van koude buitenlucht, waardoor de COP oploopt tot 5 of hoger.
- Geen verspilling. Warmte die u anders zou weggooien bij het koelen, gebruikt u later opnieuw.
Het gecombineerde effect: besparingen die kunnen oplopen tot 70% op uw energiekosten voor verwarming en koeling samen.
Voor welke gebouwen is een WKO rendabel?
Een WKO is rendabel wanneer aan deze voorwaarden wordt voldaan:
- Zowel warmte- als koudevraag. Dit is de belangrijkste voorwaarde. Een pand dat alleen verwarmd wordt, brengt de bodem uit balans.
- Voldoende omvang. Doorgaans vanaf circa 2.000 m² of een vermogen vanaf 100 kW. Onder die grens weegt de investering zelden op tegen het voordeel.
- Geschikte bodem. Een watervoerend pakket op voldoende diepte.
- Ruimte voor bronnen. Twee bronnen op minimaal enkele tientallen meters afstand.
- Lange gebruikshorizon. U moet het pand nog minimaal 10 tot 15 jaar gebruiken om de investering terug te verdienen.
Typische kandidaten zijn een groot kantoor, een zorginstelling, een school of een appartementencomplex.
Voordelen en aandachtspunten
Voordelen van een WKO-installatie
| Voordeel | Aandachtspunt |
|
Besparing tot 70% op energie |
Hoge investering vooraf |
|
Verwarmen én koelen in één systeem |
Vergunningstraject van maanden |
|
Vrijwel gratis koelen in de zomer |
Alleen rendabel bij warmte- én koudevraag |
|
Geen buitenunit, dus geen geluid |
Bodem moet geschikt zijn |
|
Bronnen gaan 30+ jaar mee |
Balansverplichting vanuit vergunning |
|
Sterk verbeterd energielabel |
Niet geschikt voor kleine panden |
Open of gesloten bodemenergiesysteem?
Er zijn twee varianten. Een open systeem verplaatst daadwerkelijk grondwater tussen twee bronnen. Dit is de klassieke WKO, met het hoogste rendement, geschikt voor grote gebouwen. Een gesloten systeem (bodemlussen) circuleert vloeistof door leidingen in de bodem, zonder grondwater te verplaatsen. Dit vraagt minder vergunning maar levert minder capaciteit, en past bij kleinere panden.
Voor de meeste zakelijke toepassingen adviseren wij een open systeem. Twijfelt u tussen WKO en een eenvoudiger bronsysteem, bekijk dan ook de water/water warmtepomp.
Vergunning en het traject
Voor een open WKO-systeem heeft u een watervergunning nodig van de provincie. Het traject omvat een haalbaarheidsstudie, een bodemonderzoek, de vergunningsaanvraag (doorlooptijd vaak 3 tot 6 maanden), het boren van de bronnen, de installatie van de warmtepomp en tot slot inregeling en monitoring.
Reken op een totale doorlooptijd van 6 tot 12 maanden van eerste gesprek tot inbedrijfstelling. Begin daarom op tijd, zeker als u een deadline heeft vanuit de labelplicht.
Wat kost een WKO-installatie?
Een WKO vraagt een forse investering: voor een middelgroot kantoorpand ligt deze doorgaans tussen € 150.000 en € 400.000, afhankelijk van vermogen, boordiepte en complexiteit. Daar staat tegenover dat de exploitatiekosten zeer laag zijn en de bronnen decennialang meegaan.
Voor grote projecten zijn substantiële subsidies beschikbaar via de EIA, de VEKI en soms de ISDE. De terugverdientijd ligt doorgaans tussen 7 en 12 jaar, waarna u decennialang profiteert van zeer lage energiekosten.
Offerteformulier
Wij staan voor u klaar voor advies .
Laat uw contactgegevens achter in het adviesformulier en geef een korte beschrijving van uw situatie. Wij nemen zo snel mogelijk persoonlijk contact met u op om advies op maat aan te bieden.
Niet zeker welke warmtepomp past bij uw situatie?
De keuze tussen verschillende typen zakelijke warmtepompen is geen kwestie van het duurste of nieuwste systeem kiezen, maar van een goede match met uw bedrijfspand, uw branche, uw verwarmingsbehoefte en uw budget. Onze adviseurs maken kosteloos een quickscan, waarin wij berekenen welk systeem voor uw situatie het hoogste rendement geeft, welke subsidies u kunt benutten en wat de geschatte terugverdientijd is.
Veelgestelde vragen over WKO-installaties
Wat is een WKO-installatie?
WKO staat voor Warmte Koude Opslag. Het systeem slaat warmte en koude seizoensgebonden op in de bodem via twee bronnen, en gebruikt die later voor verwarming en koeling van het gebouw.
Hoeveel kan ik besparen met een WKO?
Afhankelijk van de situatie loopt de besparing op tot 70% op de energiekosten voor verwarmen en koelen samen, vergeleken met traditionele systemen.
Voor welke gebouwen is een WKO rendabel?
Vooral voor grotere gebouwen vanaf circa 2.000 m² met zowel een warmte- als koudevraag. Denk aan kantoren, scholen, zorginstellingen en hotels. Bij kleinere panden weegt de investering zelden op.
Wat kost een WKO-installatie?
Voor een middelgroot kantoorpand doorgaans tussen € 150.000 en € 400.000. De terugverdientijd ligt tussen 7 en 12 jaar, waarna de exploitatiekosten zeer laag blijven.
Heb ik een vergunning nodig voor een WKO?
Ja, voor een open WKO-systeem is een watervergunning van de provincie vereist. Het traject duurt doorgaans 3 tot 6 maanden.
Hoe diep gaan de bronnen van een WKO?
Doorgaans tussen 50 en 150 meter, afhankelijk van de bodemopbouw en het benodigde vermogen.
Wat is het verschil tussen een open en gesloten WKO?
Een open systeem verplaatst grondwater tussen twee bronnen en levert het hoogste rendement. Een gesloten systeem circuleert vloeistof door bodemlussen, vraagt minder vergunning maar levert minder capaciteit.
Moet een WKO in balans zijn?
Ja, u moet ongeveer evenveel warmte opslaan als onttrekken. Dit is zowel een technische als een vergunningsvoorwaarde. Daarom is een WKO alleen geschikt bij zowel warmte- als koudevraag.
Hoe lang gaat een WKO mee?
De bronnen gaan 30 jaar of langer mee. De warmtepomp vervangt u na 15 tot 20 jaar, waarbij het bronsysteem intact blijft.
Hoe lang duurt de aanleg van een WKO?
Reken op 6 tot 12 maanden van eerste gesprek tot inbedrijfstelling, inclusief vergunningstraject en boorwerk.
Kan een WKO mijn energielabel verbeteren?
Ja, aanzienlijk. Een WKO is een van de meest effectieve maatregelen om van label C of D naar label A te gaan.
