Doldersum warmtepompen
Bodemwarmtepomp: het hoogste en meest stabiele rendement
Van alle warmtepomptypen presteert een bodemwarmtepomp het best, en de reden is simpel. Buitenlucht is in januari 2 graden en in juli 30 graden. De bodem is op tien meter diepte het hele jaar rond 11 graden. Uw warmtepomp hoeft dus altijd hetzelfde beperkte temperatuurverschil te overbruggen, precies ook op de dag dat u de warmte het hardst nodig heeft. Op deze pagina leest u hoe een bodemwarmtepomp werkt, welke varianten er zijn en of uw locatie geschikt is. Bekijk ook de andere typen zakelijke warmtepompen.
Wat is een bodemwarmtepomp?
Een bodemwarmtepomp is een warmtepomp die de bodem gebruikt als warmtebron. Via een bronsysteem in de grond wordt warmte onttrokken, die de warmtepomp vervolgens opwaardeert naar een bruikbare temperatuur voor uw verwarmingssysteem.
De term valt onder bodemenergie, de officiële noemer voor het benutten van warmte en koude uit de ondergrond tot circa 500 meter diepte. Dat onderscheidt het van echte geothermie, die dieper gaat en een heel andere techniek is.
U komt dezelfde installatie tegen onder andere namen: aardwarmtepomp en grondwarmtepomp betekenen in de praktijk hetzelfde. Bodemwarmtepomp is de term die installateurs en adviseurs gebruiken.
Open of gesloten: twee wezenlijk verschillende systemen
Dit is de belangrijkste keuze, en het onderscheid wordt vaak onduidelijk uitgelegd.
Gesloten systeem: bodemlussen
Bij een gesloten systeem circuleert een vloeistof door kunststof lussen in de bodem. Er wordt géén grondwater verplaatst. De lussen liggen verticaal (bodemlussen tot circa 100 tot 150 meter diep) of horizontaal (op circa 1,5 meter diepte, over een groot oppervlak).
| Voordeel | Nadeel |
| Lichter vergunningstraject (meldingsplicht) | Lagere capaciteit per meter |
| Geen grondwaterverplaatsing | Meer boormeters nodig |
| Geschikt bij minder gunstige bodem | Bodem kan uitkoelen bij onbalans |
| Lager risico op vervuiling | Iets lager rendement dan open |
Open systeem: twee bronnen
Bij een open systeem wordt daadwerkelijk grondwater opgepompt, ontdaan van warmte en via een tweede bron teruggebracht. Dit is de water/water warmtepomp, en bij seizoensopslag noemen we het een WKO-installatie.
| Voordeel | Nadeel |
| Hoogste rendement (COP 4,5 tot 5,5) | Watervergunning van de provincie nodig |
| Hoge capaciteit per bron | Twee bronnen op afstand nodig |
| Zeer efficiënt passief koelen | Bodem moet watervoerend zijn |
| Bronnen gaan 30+ jaar mee | Langer voorbereidingstraject |
De vuistregel: voor grotere bedrijfspanden met een serieuze warmtevraag is een open systeem doorgaans rendabeler. Voor kleinere panden, of waar de bodem of vergunning een open systeem in de weg staat, is een gesloten systeem de praktische keuze.
Waarom het rendement zo veel hoger is
Het rendement van een warmtepomp hangt af van het temperatuurverschil tussen bron en afgifte. Een lucht/water warmtepomp start in januari met lucht van 2 graden, een bodemwarmtepomp met 11 graden.
| Systeem | COP in de winter | Bijzonderheid |
| Lucht/water | 2,5 tot 3 | Valt terug bij vorst |
| Bodem, gesloten | 4 tot 4,5 | Stabiel |
| Bodem, open | 4,5 tot 5,5 | Stabiel, hoogste rendement |
Over een heel jaar gemeten betekent dat doorgaans 20 tot 35% minder stroomverbruik dan een luchtsysteem bij dezelfde warmtevraag. En belangrijk: geen terugval juist op de koudste dagen.
Passief koelen: het voordeel dat vaak wordt vergeten
Een bodemwarmtepomp kan in de zomer vrijwel gratis koelen. U pompt de koele bodemvloeistof of het grondwater rechtstreeks door uw afgiftesysteem, zonder dat de compressor draait. Alleen de circulatiepomp verbruikt stroom.
Dat kost een fractie van wat airconditioning verbruikt. Voor een kantoor, zorginstelling of school met een koelvraag in de zomer is dit financieel zeer aantrekkelijk.
Bijkomend voordeel: door in de zomer warmte in de bodem te brengen, herstelt u de balans die u in de winter heeft verstoord. Dat houdt uw bronrendement op peil.
Balans in de bodem: waarom dit ertoe doet
Een punt dat bij gesloten systemen vaak wordt onderschat. Onttrekt u jarenlang warmte zonder er iets terug te brengen, dan koelt de bodem rond uw lussen langzaam af. Het rendement daalt daardoor geleidelijk, jaar na jaar.
Bij een pand dat alleen verwarmt is dat een reëel risico. Bij een pand dat ook koelt lost het zichzelf op, omdat u in de zomer warmte inbrengt. Voor open systemen is die balans zelfs een vergunningsvoorwaarde.
Wij nemen dit expliciet mee in het ontwerp, en waar nodig regenereren we de bodem met een zonnecollector of met warmte uit een proces.
Is uw locatie geschikt?
Vijf punten die wij vooraf toetsen:
1. Bodemopbouw. Voor een open systeem is een watervoerende zandlaag nodig met voldoende doorlatendheid. Voor een gesloten systeem zijn de eisen lichter.
2. Beschikbare ruimte. Verticale lussen vragen weinig oppervlak, horizontale lussen juist veel. Open systemen vragen twee bronnen op afstand van elkaar.
3. Beschermingsgebied. In grondwaterbeschermingsgebieden en rond drinkwaterwinning is bodemenergie beperkt of verboden.
4. Interferentie. Ligt er een bodemenergiesysteem van een buurpand? Dan mag u die niet beïnvloeden. In drukke gebieden zijn soms interferentiegebieden aangewezen met een verdeelplan.
5. Kabels en leidingen. Voordat er geboord wordt, moet duidelijk zijn wat er in de grond zit.
Wij voeren een haalbaarheidsonderzoek uit, zodat u weet waar u aan begint voordat u investeert.
Vergunning en doorlooptijd
Reken bij een open systeem op een totale doorlooptijd van 6 tot 12 maanden van eerste gesprek tot inbedrijfstelling. Heeft u een deadline vanuit de labelplicht of de informatieplicht van 1 december 2027, begin dan op tijd.
| Systeem | Traject | Doorlooptijd |
| Gesloten, klein | Melding bij gemeente/omgevingsdienst | Weken |
| Gesloten, groot | Omgevingsvergunning | Enkele maanden |
| Open (alle) | Watervergunning provincie | 3 tot 6 maanden |
Subsidie voor een bodemwarmtepomp
Goed nieuws: voor water/water en grond-waterwarmtepompen is er in 2026 niets veranderd aan de ISDE-bedragen, terwijl die voor lucht-waterwarmtepompen juist omlaag gingen. De bedragen liggen bovendien aanzienlijk hoger en kunnen oplopen tot boven de € 12.000 per installatie.
Daarnaast geldt de EIA voor 40% fiscale aftrek. Let op de voorwaarde sinds 2026: alleen bij een halogeenvrij koudemiddel. Bij bepaalde uitvoeringen komt ook de MIA/Vamil in beeld, en voor grote projecten de VEKI. Zie subsidies en financiering.
Wat kost een bodemwarmtepomp?
De investering ligt hoger dan bij een luchtsysteem, vooral door het boorwerk en het vergunningstraject.
| Systeem | Indicatieve investering |
| Gesloten bodemsysteem | € 40.000 tot € 90.000 |
| Open systeem (water/water) | € 50.000 tot € 120.000 |
| WKO met seizoensopslag | € 150.000 tot € 400.000 |
Daar staat tegenover dat de exploitatiekosten het laagst zijn van alle types, en dat het bronsysteem 30 jaar of langer meegaat terwijl u de warmtepomp na 15 tot 20 jaar vervangt. Over de volledige levensduur is dit vaak het voordeligste systeem. Zie warmtepomp bedrijfspand kosten.
Offerteformulier
Wij staan voor u klaar voor advies .
Laat uw contactgegevens achter in het adviesformulier en geef een korte beschrijving van uw situatie. Wij nemen zo snel mogelijk persoonlijk contact met u op om advies op maat aan te bieden.
Niet zeker welke warmtepomp past bij uw situatie?
De keuze tussen verschillende typen zakelijke warmtepompen is geen kwestie van het duurste of nieuwste systeem kiezen, maar van een goede match met uw bedrijfspand, uw branche, uw verwarmingsbehoefte en uw budget. Onze adviseurs maken kosteloos een quickscan, waarin wij berekenen welk systeem voor uw situatie het hoogste rendement geeft, welke subsidies u kunt benutten en wat de geschatte terugverdientijd is.
Veelgestelde vragen
Wat is een bodemwarmtepomp?
Een warmtepomp die de bodem als warmtebron gebruikt. Via bodemlussen of grondwaterbronnen wordt warmte onttrokken en opgewaardeerd voor uw verwarmingssysteem. Het valt onder bodemenergie, tot circa 500 meter diepte.
Wat is het verschil tussen een open en gesloten bodemsysteem?
Bij een gesloten systeem circuleert vloeistof door lussen in de bodem, zonder dat grondwater wordt verplaatst. Bij een open systeem wordt grondwater daadwerkelijk opgepompt en teruggebracht. Open levert het hoogste rendement, gesloten vraagt een lichter vergunningstraject.
Hoeveel rendement haalt een bodemwarmtepomp?
Een gesloten systeem haalt doorgaans een COP van 4 tot 4,5, een open systeem 4,5 tot 5,5. Dat rendement blijft stabiel, ook bij strenge vorst.
Hoe diep gaan de bodemlussen?
Verticale bodemlussen gaan doorgaans 100 tot 150 meter diep. Horizontale lussen liggen op circa 1,5 meter diepte, maar vragen veel oppervlak.
Heb ik een vergunning nodig voor een bodemwarmtepomp?
Voor een open systeem vrijwel altijd een watervergunning van de provincie, met een doorlooptijd van 3 tot 6 maanden. Voor een klein gesloten systeem volstaat doorgaans een melding.
Kan een bodemwarmtepomp ook koelen?
Ja, en zeer efficiënt. Met passief koelen gebruikt u de koele bodem rechtstreeks zonder dat de compressor draait. Dat kost een fractie van wat airconditioning verbruikt.
Koelt de bodem uit bij langdurig gebruik?
Bij een gesloten systeem dat alleen warmte onttrekt, is dat een reëel risico waardoor het rendement geleidelijk daalt. Koelt u in de zomer ook, dan herstelt de balans zichzelf. Voor open systemen is die balans een vergunningsvoorwaarde.
Hoe lang gaat een bodemwarmtepomp mee?
Het bronsysteem gaat 30 jaar of langer mee. De warmtepomp zelf vervangt u na 15 tot 20 jaar, waarbij de bron blijft functioneren.
Wat kost een bodemwarmtepomp voor een bedrijfspand?
Een gesloten systeem doorgaans € 40.000 tot € 90.000, een open systeem € 50.000 tot € 120.000. Na subsidie valt dit fors lager uit.
Is een bodemwarmtepomp overal mogelijk?
Nee. In grondwaterbeschermingsgebieden gelden beperkingen, de bodem moet geschikt zijn en u mag bestaande systemen van buurpanden niet beïnvloeden. Wij toetsen dit vooraf.
Wat is het verschil met een aardwarmtepomp of grondwarmtepomp?
Niets. Aardwarmtepomp en grondwarmtepomp zijn andere namen voor dezelfde installatie. Bodemwarmtepomp is de term die de vakwereld gebruikt.
Is dit hetzelfde als geothermie?
Nee. Geothermie gaat officieel dieper dan 500 meter en wordt gebruikt voor warmtenetten, niet voor individuele gebouwen. Een bodemwarmtepomp valt onder bodemenergie.
